धरान, सुनसरी। सम्भावित आगलागी तथा आपत्कालीन विपद्का घटनामा छिटो उद्धार, प्रभावकारी प्रतिकार्य र मानवीय तथा भौतिक क्षति कम गर्ने उद्देश्यले धरानमा अग्नि सुरक्षा तथा आपत्कालीन विपद् प्रतिकार्य अभ्यास–२०८३ सम्पन्न भएको छ।

धरान उपमहानगरपालिका–८ स्थित धरान औद्योगिक क्षेत्रमा रहेको दूत डेरीअगाडिको प्राङ्गणमा आयोजित अभ्यासमा सुरक्षा निकाय तथा सम्बन्धित सरकारी निकायका प्रतिनिधिहरू सहभागी भएका थिए।

नेपाली सेनाको इटहरीस्थित भगवती दल गणको सञ्चालनमा भएको कार्यक्रममा जिल्ला प्रशासन कार्यालय सुनसरी, धरान उपमहानगरपालिका, जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल, राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग सुनसरी र धरान औद्योगिक क्षेत्र व्यवस्थापनले सहकार्य गरेका थिए।

अभ्यासमा सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी ईश्वरीप्रसाद अर्यालसहित जिल्लास्थित सुरक्षा निकायका प्रमुख तथा प्रतिनिधि र सुरक्षाकर्मीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।

काल्पनिक आगलागीको अवस्था बनाएर प्रतिकार्य प्रदर्शन

अभ्यासका क्रममा आगलागी भएको काल्पनिक परिस्थिति तयार गरी आगो नियन्त्रण गर्ने, जोखिममा परेका व्यक्तिको उद्धार गर्ने तथा आपत्कालीन अवस्थामा विभिन्न निकायले निर्वाह गर्नुपर्ने भूमिकाको व्यावहारिक प्रदर्शन गरिएको थियो।

आगलागीको सूचना प्राप्त भएपछि उद्धार टोली परिचालन, उपलब्ध उपकरणको प्रयोग, प्रभावित क्षेत्रको व्यवस्थापन र आगो नियन्त्रणका लागि आवश्यक समन्वय कसरी गर्ने भन्ने विषयलाई अभ्यासमा समेटिएको थियो।

यस्ता गतिविधिले विपद्का बेला सम्बन्धित निकायबीच जिम्मेवारी बाँडफाँट गर्न, सूचना आदानप्रदानलाई सहज बनाउन र उपलब्ध जनशक्ति तथा स्रोतसाधनको प्रभावकारी परिचालन गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिन्छ।

औद्योगिक क्षेत्रमा आगलागीको जोखिम, पूर्वतयारीमा जोड

उद्योग, कलकारखाना र गोदामहरू रहेको औद्योगिक क्षेत्रमा आगलागी हुँदा क्षति एउटा संरचनामा मात्र सीमित नरही आसपासका क्षेत्रमा समेत फैलिन सक्ने जोखिम हुन्छ। यस्तो अवस्थामा समयमै आगो नियन्त्रण गर्न नसकिए मानवीय क्षतिसँगै ठूलो आर्थिक नोक्सानी हुन सक्छ।

त्यसैले आगलागीपछि उद्धार र राहतमा जुट्नुका साथै घटना हुनुअघि नै जोखिम पहिचान, आवश्यक उपकरणको व्यवस्था, सुरक्षित निकास र उद्धार संयन्त्रको तयारी गर्नु महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

धरान औद्योगिक क्षेत्रमा गरिएको संयुक्त अभ्यासले यिनै चुनौतीको सामना गर्न सुरक्षा निकाय, स्थानीय प्रशासन, स्थानीय सरकार र औद्योगिक क्षेत्र व्यवस्थापनबीचको कार्यगत समन्वयलाई बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

विपद् व्यवस्थापनमा संयुक्त तयारी आवश्यक

विपद्को समयमा प्रभावकारी प्रतिकार्यका लागि सुरक्षा निकायको उपस्थिति मात्र पर्याप्त हुँदैन। समयमै सूचना प्राप्त हुनु, उद्धार टोली परिचालित हुनु, आवश्यक उपकरण उपलब्ध हुनु र सबै निकायले समन्वयमा काम गर्नु उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

नियमित अभ्यासले सम्भावित आपत्कालीन अवस्थाको सामना गर्ने क्षमता अभिवृद्धि गर्नुका साथै सम्बन्धित जनशक्तिलाई व्यवहारिक रूपमा तयार राख्न मद्दत पुर्‍याउँछ। औद्योगिक प्रतिष्ठानमा कार्यरत कर्मचारी तथा आसपासका बासिन्दामा अग्नि सुरक्षासम्बन्धी सचेतना विस्तार गर्नसमेत यस्ता अभ्यास उपयोगी हुन सक्छन्।

धरानमा सम्पन्न अग्नि सुरक्षा तथा आपत्कालीन विपद् प्रतिकार्य अभ्यास–२०८३ ले औद्योगिक क्षेत्रमा हुन सक्ने सम्भावित विपद्प्रति पूर्वसतर्कता अपनाउन र उद्धार तथा प्रतिकार्यको तयारीलाई निरन्तरता दिनुपर्ने आवश्यकतालाई उजागर गरेको छ।

विपद्का बेला जनधनको क्षति कम गर्न पूर्वतयारी, शीघ्र उद्धार र सम्बन्धित निकायबीचको प्रभावकारी सहकार्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिन्छ।