धरान, असार ५ । धरानका संगीतकर्मीहरूको साझा संस्था धरान संगीत प्रतिष्ठान ले विश्व संगीत दिवसको अवसरमा विशेष सांगीतिक कार्यक्रम तथा सम्मान समारोह आयोजना गर्ने भएको छ।

प्रतिष्ठानले स्थापना कालदेखि नै संगीतप्रेमी बालबालिकाका लागि संगीत विद्यालय सञ्चालन गर्दै आएको छ। संस्थाका अनुसार हालसम्म करिब ५०० भन्दा बढी बालबालिकाले संगीत शिक्षा प्राप्त गरिसकेका छन् भने आर्थिक अवस्था कमजोर भएका बालबालिकालाई निःशुल्क संगीत शिक्षा समेत प्रदान गरिँदै आएको छ।

एक दशकदेखि निरन्तर रूपमा विश्व संगीत दिवस (२१ जुन) को अवसरमा कार्यक्रम आयोजना गर्दै आएको प्रतिष्ठानले हरेक वर्ष वरिष्ठ कलाकार तथा संगीतकर्मीहरूलाई सम्मान गर्ने परम्परा कायम राखेको जनाएको छ। यसअघि वरिष्ठ गायक तथा संगीतकार दीप श्रेष्ठ, एल.पी. जोशी, प्रेमध्वज प्रधान, गीतकार शिवशंकर थापा, गायिका लोचन भट्टराई तथा मिलन सिंह खाती लगायतका व्यक्तित्वहरू सम्मानित भइसकेका छन्।
यस वर्षको सम्मान कार्यक्रम अन्तर्गत चर्चित गीत ‘कता छौ कता’, ‘यो केटीको ठीक छैन चाल’ तथा ‘अरुणिमा म तिमीलाई माया गर्छु हो’ का गायक रामा मण्डल लाई सम्मान गरिने भएको छ।

प्रतिनिधिसभा सदस्य हर्क साम्पाङ राई को प्रमुख आतिथ्यमा आयोजना हुने कार्यक्रम असार ७ गते आइतबार दिउँसो ३ बजेदेखि धरानस्थित बी.पी. स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानभित्र रहेको दशहरा हल मा सञ्चालन गरिने प्रतिष्ठानका अध्यक्ष रमेश राई ले जानकारी दिएका छन्।

संगीत क्षेत्रका कलाकार, संगीतप्रेमी तथा सर्वसाधारणलाई कार्यक्रममा सहभागिता जनाउन आयोजकले आग्रह गरेको छ।

विश्व संगीत दिवस (World Music Day) के हो?
विश्व संगीत दिवस (World Music Day) हरेक वर्ष जुन २१ (असार ७/८ तिर) विश्वभर मनाइने अन्तर्राष्ट्रिय दिवस हो। संगीतको माध्यमबाट मानिसहरूलाई जोड्ने, नयाँ प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्ने र संगीत संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाइन्छ।
यसको सुरुवात कसरी भयो?

Jack Lang र संगीतकर्मी Maurice Fleuret को पहलमा सन् १९८२ मा France मा पहिलो पटक “Fête de la Musique” (फेट डे ला म्युजिक) नामबाट यो दिवस सुरु गरिएको थियो।

त्यसबेला गरिएको एक अध्ययनले धेरै मानिस संगीत बजाउन जान्दछन् तर सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउँदैनन् भन्ने देखाएको थियो। त्यसपछि “संगीत सबैका लागि” भन्ने अवधारणासहित यो अभियान सुरु गरियो।

किन मनाइन्छ?
विश्व संगीत दिवस मनाउनुका मुख्य उद्देश्यहरू:
– संगीतकला र कलाकारहरूको सम्मान गर्न
– नयाँ प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्न
– विभिन्न संस्कृति र समुदायबीच सद्भाव बढाउन
– संगीतलाई सबैको पहुँचमा पुर्‍याउन
– संगीतको माध्यमबाट शान्ति, एकता र मित्रताको सन्देश फैलाउन
– स्थानीय तथा मौलिक संगीत परम्पराको संरक्षण गर्न
विश्वभर कसरी मनाइन्छ?

विश्व संगीत दिवसमा:
– खुला मञ्चमा सांगीतिक कार्यक्रम गरिन्छ।
– सडक, पार्क, सार्वजनिक स्थल तथा सभाहलहरूमा निःशुल्क प्रस्तुति दिइन्छ।
– स्थानीय तथा राष्ट्रिय कलाकारहरूलाई सम्मान गरिन्छ।
– संगीतसम्बन्धी कार्यशाला, गोष्ठी र सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ।

नेपालमा यसको महत्व
नेपालमा पनि विभिन्न संगीत संस्था, सांस्कृतिक समूह र कलाकारहरूले विश्व संगीत दिवस मनाउँदै आएका छन्। यस अवसरमा:
– नेपाली मौलिक संगीतको प्रवर्द्धन,
– लोक, आधुनिक, शास्त्रीय तथा जातीय संगीतको संरक्षण,
– युवा संगीतकर्मीलाई प्रोत्साहन,
तथा वरिष्ठ कलाकारहरूको सम्मान गर्ने कार्यहरू हुँदै आएका छन्।

धरान संगीत प्रतिष्ठानले पनि यही उद्देश्यअनुरूप विगत एक दशकदेखि विश्व संगीत दिवस मनाउँदै आएको छ र यस वर्ष वरिष्ठ गायक Rama Mandal लाई सम्मान गर्ने कार्यक्रम राखेको छ।

विश्व संगीत दिवस भनेको संगीतको शक्ति, विविधता र सांस्कृतिक महत्वलाई उत्सवका रूपमा मनाउने दिन हो। यसको मूल सन्देश हो— “संगीत सबैका लागि, सबै ठाउँमा”।